Uit de enquête van het CBS onder zorgpersoneel blijkt dat bijna de helft van de medewerkers die agressie ervoer, te maken kreeg met verbale agressie, zoals schreeuwen en schelden. Een kwart van hen meldde pestgedrag en een op de vijf medewerkers in de zorg en welzijnssector had te maken met fysieke agressie. Bedreiging of intimidatie werd door zo’n 10 procent van de zorgmedewerkers genoemd. Niet alleen de patiënten, cliënten en hun naasten kunnen lastig zijn, zo’n een op de drie medewerkers zegt ook last te hebben van collega’s of leidinggevenden. Het gaat dan meestal om pestgedrag, zoals beledigen, treiteren, bespotten, roddelen of buitensluiten, meldt het CBS.

Verzorgenden: seksuele intimidatie en fysieke agressie

Vooral sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders hebben vaak te maken met agressie: bijna acht op de tien medewerkers in deze beroepsgroep melden dit. Zij werken vooral in de gehandicaptenzorg en de ggz. Verzorgenden hebben het meest van alle zorgberoepen te maken met seksuele intimidatie, zoals nafluiten, seksueel getinte opmerkingen, blikken en handtastelijkheden tot aanranding of zelfs verkrachting aan toe. Ook hebben verzorgenden relatief vaak te maken met fysieke agressie. Artsen en psychologen krijgen juist het meest te maken met bedreiging en discriminatie.

Even vaak bij mannen als bij vrouwen

Het aantal mannen en vrouwen in zorg en welzijn dat te maken krijgt met agressie van patiënten, cliënten of hun naasten is ongeveer gelijk. Verder hebben jongere werknemers vaker te maken met agressie dan oudere collega’s. Ook hebben werknemers in zorg en welzijn die een te hoge werkdruk ervaren vaker te maken met agressie door patiënten dan collega’s die hun werkdruk als goed ervaren: 68 procent tegen 54 procent. Medewerkers die de sfeer in het team niet fijn vinden en weinig ondersteuning ervaren van hun organisatie of teamleider hebben ook vaker te maken met agressie. Dit betekent volgens het CBS dus dat arbeidsomstandigheden belangrijk zijn om naar te kijken, als organisatie en als team.

Mentale vermoeidheid

Toch zijn zorgmedewerkers die te maken hebben met agressie bijna net zo enthousiast over hun werk als hun collega’s die hier niet mee te maken hebben. Wel hebben ze vaker last van psychische vermoeidheid: 19 procent zegt zich opgebrand te voelen door het werk, tegen 12 procent van werknemers die niet met agressie te maken hebben.

Maatregelen tot nu toe

De afgelopen jaren is er in de Tweede Kamer vaak gesproken over agressie in de zorg. Kamerleden stelden bijvoorbeeld vragen over agressie in de jeugdzorg (2023), bij artsen op de spoedeisende hulp (2024) en over agressie tegen zorgmedewerkers in het algemeen (2025). Ook startte de Rijksoverheid in juni vorig jaar de campagne ‘Blijf jezelf, tel even tot 11’. In 2024 legden zorgverleners door het hele land 2 minuten het werk neer uit protest tegen geweld tegen zorgverleners. Ook zijn er meldpunten waar medewerkers agressie kunnen melden en zetten steeds meer zorginstellingen beveiligers in. Toch is er ondanks al deze aandacht dus nog steeds veel agressie tegen medewerkers in de zorg en welzijn. Vakbond CNV roept de politiek nu op agressie nog hoger op de agenda te zetten.