Dat blijkt uit het rapport Evaluatie passende inzet van wijkverpleging in 2025 van onderzoeksinstituut Nivel. Hiervoor zijn 405 verzorgenden ig, verpleegkundigen in de wijk en wijkverpleegkundigen ondervraagd.

Breed vertrouwen in hulpmiddelen

Uit het onderzoek blijkt dat 76,7 procent van de verzorgenden en verpleegkundigen in de wijk het (helemaal) eens is met de stelling dat digitale of andere hulpmiddelen cliënten zelfredzamer maken. Daardoor is in sommige gevallen minder directe zorg nodig. Dat levert tijd op voor meer sociaal contact of andere vormen van aandacht of ondersteuning. Inzetten op zelfredzaamheid is al langere tijd een thema in de langdurige zorg, ook vanwege bezuinigingen en personeelstekort.

De inzet van hulpmiddelen blijkt al heel normaal te zijn in de dagelijkse praktijk. Zeven op de tien zorgprofessionals (67,9 procent) geven aan dat zij bijna iedere werkdag cliënten zien die hulpmiddelen gebruiken om hun zelfstandigheid te vergroten. Veel organisaties in het land leren bijvoorbeeld cliënten zelf hun steukousen aan- en uit te trekken.

Ergocoach Catja Koppenhagen van Careyn begeleidt al een aantal jaar cliënten en teams in een buitengebied van Rotterdam en ziet dagelijks wat het oplevert. ‘Als cliënten het zelf kunnen doen, krijgen ze hun regie terug en stromen de routes minder snel vol. Dat vermindert werkdruk,’ zegt ze. ‘Dit past ook helemaal in de tijdsgeest van onze maatschappij, waarin we het kijken naar mogelijkheden weer voorop zetten, voor meer zelfredzaamheid onder ouderen.’

Praktische hulpmiddelen het meest gebruikt

De meest gebruikte hulpmiddelen zijn relatief eenvoudige, praktische toepassingen. Zo meldt 93,1 procent van de respondenten dat cliënten hulpmiddelen gebruiken voor het aan- en uittrekken van steunkousen. Ook medicijndispensers zijn populair (88,6 procent).

Daarnaast worden onder meer ingezet:

• oogdruppelbrillen of Eyot-systemen (72,3 procent)
• elektronisch toegangsbeheer van de woning (63,4 procent)
• klittenbandzwachtels (56,3 procent)

Andere hulpmiddelen blijven nog zeldzaam. Zo wordt een heupairbag slechts door 3,4 procent van de zorgprofessionals genoemd.

Weerstand en praktische problemen

Hoewel verzorgenden en verpleegkundigen in de thuiszorg positief zijn over hulpmiddelen, noemen zij ook knelpunten bij de inzet ervan. Zo geeft 43,9 procent aan dat cliënten niet altijd openstaan voor het gebruik van hulpmiddelen. Daarnaast vindt 28 procent van de cliënten de hulpmiddelen te ingewikkeld. In open antwoorden noemen zorgprofessionals nog andere problemen. Technische storingen komen regelmatig voor, waardoor zij alsnog fysiek langs moeten gaan. Ook onduidelijke financiering speelt een rol: hulpmiddelen moeten soms (deels) door cliënten zelf worden betaald.

Verder wijzen ondervraagden op lange wachttijden voordat hulpmiddelen beschikbaar zijn en op situaties waarin cliënten door hun gezondheid niet meer in staat zijn een hulpmiddel te gebruiken. Soms is er ook weerstand bij familieleden, mantelzorgers of collega’s.

Onderzoek onder zorgprofessionals

Voor het onderzoek werd in november 2025 een online vragenlijst uitgezet onder deelnemers van het Panel Verpleging & Verzorging van Nivel en andere professionals in de wijkverpleging. In totaal vulden 405 zorgprofessionals de vragenlijst in.