Bijna vijfhonderd mensen die euthanasie kregen, hadden een vorm van dementie. Dat is een duidelijke stijging ten opzichte van een jaar eerder, toen er 427 meldingen waren. De meeste van deze mensen waren op het moment van euthanasie nog wilsbekwaam en konden hun ziekte en de gevolgen ervan zelf benoemen. Zij maakten dus zelf hun wens kenbaar en konden deze herhaaldelijk bevestigen. Bij zeven mensen was dat niet meer mogelijk. Zij hadden eerder, toen zij nog wilsbekwaam waren, een schriftelijk euthanasieverzoek opgesteld.

Op tijd bespreekbaar maken

Deze stijging en de nieuwe cijfers laten zien dat het echt belangrijk is om op tijd gesprekken te voeren over het levenseinde bij mensen die dementie krijgen. Signalen van lijden, verlies van regie en wensen rond het levenseinde kunnen al in een vroeg stadium een rol spelen in het zorgproces. Voor verzorgenden ligt hier een grote rol in het observeren van de cliënt en bespreekbaar maken van dit onderwerp, ook met naasten. Pas geleden werd bekend dat veel ouderen bewust stoppen met eten en drinken (BSTED) als hun euthanasieverzoek wordt afgewezen.

Samen sterven

De meeste mensen die euthanasie kregen, waren tussen de 70 en 90 jaar oud en hadden vaak meerdere aandoeningen naast dementie. Van alle mensen die door euthanasie overleden, leed iets meer dan de helft aan kanker. Anderen hadden ziektes als ALS, multiple sclerose, longklachten, hart- of vaataandoeningen of een combinatie. Verder zien de toetsingscommissies dat mensen vaker samen sterven. Dat wordt duo-euthanasie genoemd. Dit kunnen echtparen zijn, maar bijvoorbeeld ook een ouder en een kind of broers en zussen.

Onjuist uitgevoerd

Tussen de cijfers valt op dat er in enkele gevallen problemen zijn geweest bij de euthanasie. Bij drie mensen hadden de artsen bijvoorbeeld niet de goede volgorde aangehouden. Patiënten ontvangen bij euthanasie eerst een injectie om ze buiten bewustzijn te brengen. Daarna krijgen ze een spierverslapper, zodat de ademhaling stopt en ze overlijden. De drie patiënten stierven echter niet. In de richtlijnen staat dat ze dan opnieuw een injectie moeten krijgen om in een coma te komen, omdat ze anders zouden kunnen voelen hoe ze stikken. De artsen voerden die stappen niet goed uit.

Geen verklaring

De nieuwe cijfers komen van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) en zijn gebaseerd op verplichte meldingen door artsen. De RTE geeft geven geen verklaring voor de toename van het aantal euthanasie-gevallen, dat is volgens een woordvoerster ‘niet aan de RTE’. Voorzitter Mariëtte Moussault stelt in het jaarverslag wel dat het aantal meldingen van euthanasie al jaren stijgt, ‘maar dit jaar is die stijging lager dan voorgaande jaren.’