Het advies: focus voorlopig daarom op wat wél kan, zoals gezonde leefgewoonten stimuleren en letten op risicofactoren. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een brief aan demissionair minister Jan Bruijn van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De raad wil dat de politiek meer aandacht heeft voor preventie van dementie, maar ook zorgverleners kunnen ermee aan de slag.

Waarom vroeg testen nog niet werkt

De tests die er nu zijn, blijken niet nauwkeurig genoeg. Ze kunnen aanwijzingen geven voor hersenveranderingen, maar zeggen niet zeker of iemand dementie krijgt. Een positieve uitslag betekent niet automatisch dementie, en een negatieve uitslag sluit het ook niet uit.

Focus op preventie

Omdat vroeg testen dus nog weinig effect heeft, adviseert de Gezondheidsraad om preventie van dementie belangrijker te maken. Zo kun je als verzorgende letten op bepaalde risicofactoren, zoals hoge bloeddruk, diabetes, roken en overgewicht. Cliënten die hier last van hebben, lopen een groter risico om dementie te krijgen. Voor deze groepen is preventie dus extra belangrijk. Lees hier met welke fabels over glucosewaarden bij ouderen je echt moet afrekenen.

Praktische tips

• Houd de bloeddruk regelmatig bij en signaleer afwijkingen. Zo kun je op tijd actie ondernemen.
• Bewegen, gezonde voeding en niet roken helpt hart en hersenen. Dat kan een wandeling zijn, een activiteit samen of gezonde maaltijden aanbieden. Bespreek wat er kan met zelfstandige cliënten en kom met niet-zelfstandige cliënten samen in actie. Stimuleer ze deel te nemen aan beweeggroepen en -activiteiten.
• Leg uit aan cliënten en familie waarom een gezonde leefstijl belangrijk is. Kleine veranderingen maken op lange termijn verschil.
• Signaleer veranderingen en trek aan de bel bij de arts. Let op geheugenverlies, moeite met plannen of veranderingen in gedrag en persoonlijkheid. Zo kun je tijdig ondersteuning bieden.
• Huisartsen, specialisten en diëtisten helpen bij het verlagen van risicofactoren. Als verzorgende zie je vaak veranderingen het eerst en kun je dit doorgeven of de samenwerking opzoeken.

Belang van preventie

De Gezondheidsraad benadrukt in het advies dat dementie niet volledig te voorkomen is, maar dat een gezonde leefstijl het risico kan verkleinen en de algemene gezondheid verbetert. Ook kan het helpen de druk op de zorg te verlagen. Door de vergrijzing zal het aantal mjensen met dementie verder stijgen en de druk op de zorg toenemen. Mensen zijn gemiddeld ruim zes jaar ziek en gebruiken intensieve zorg. Op dit moment gaat ongeveer tien procent van de zorguitgaven naar dementie.